UTOPIA SPÓŁKI LEŹNEJ

W dniu 2 kwietnia 2005r w Auli Kryształowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie odbyła się, zorganizowana przez Stowarzyszenie, konferencja pt. Zasoby Przyrodnicze Polski szansą rozwoju terenów niezurbanizowanych .

Podczas tej konferencji został zaprezentowany szczegółowy program działań ukierunkowanych na doskonalenie funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowej - jednostki organizacyjnej, której bez wątpienia powinna przypaść jedna z podstawowych ról w inicjowaniu procesów rozwojowych terenów wiejskich.

W trakcie konferencji zapowiedziano, że jej materiały będą sukcesywnie zamieszczane na stronie internetowej Stowarzyszenia.

Cykl tych publikacji rozpoczynają rozważania, mające na celu uzasadnienie tezy, że wszelkie działania doskonalenie Lasów Państwowych muszą zachodzić w ramach obecnej formy organizacyjno - prawnej tej państwowej jednostki organizacyjnej.

W minionym osiemdziesięcioleciu jednostkom organizacyjnym, powoływanym w Polsce do prowadzenia gospodarki leśnej w lasach państwowych, nadawano różne formy organizacyjno - prawne. Po odzyskaniu niepodległości po I wojnie światowej oraz, na zasadzie przejściowej kontynuacji, zaraz po II wojnie światowej Lasy Państwowe były zasadniczo jednostką organizacyjną, stanowiącą część centralnej administracji państwowej, choć przez kilka miesięcy (w roku 1924) zostały poddane eksperymentowi prawnemu działania pod firmą przedsiębiorstwa państwowego. Przed uchwaleniem ustawy o lasach - Lasy Państwowe stanowiły zgrupowanie okręgowych zarządów lasów państwowych jako przedsiębiorstw państwowych, aczkolwiek nie były zjednoczeniem w pełnym tego słowa znaczeniu.

Po odzyskaniu przez Polskę suwerenności na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku - zespół ludzi, skupionych wokół Bogusława Mozgi, ówczesnego wiceministra, nadzorującego gospodarkę leśną w lasach Skarbu Państwa, nie uległ wszechobecnej tendencji do ujmowania każdej, większych rozmiarów działalności gospodarczej, w ramy spółek prawa handlowego. W ustawie o lasach, Lasy Państwowe zostały wykreowane jako jedna instytucjonalna państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, składająca się z wewnętrznych jednostek organizacyjnych o dużej autonomii kompetencyjno - prawnej: Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych, zakładów o zasięgu ogólnokrajowym, zakładów o zasięgu regionalnym, a nade wszystko - nadleśnictw jako podstawowych jednostek organizacyjnych do prowadzenia działalności gospodarczej w lasach państwowych.

Wydaje się, że Lasy Państwowe w formie organizacyjno - prawnej, wykreowanej w ustawie o lasach, zachowały wszystkie, pozytywnie zweryfikowane w praktyce przymioty, które cechowały każde z rozwiązań poprzedzających (w tym samowystarczalność finansową, nastawienie na dodatni wynik finansowy, lecz nie na maksymalizację zysku, władanie lasami oraz innymi nieruchomościami Skarbu Państwa na podstawie prawa do zarządu /nie zaś na podstawie prawa własności/, oparcie gospodarki leśnej o plany urządzenia lasu, ulokowanie działalności gospodarczej właśnie na poziomie nadleśnictw z jednoczesnym faktycznym ucieleśnieniem zasady subsydiarności, na długo zanim pojęcie to zostało wyartykułowane oraz zdefiniowane w jednoczącej się Europie - zasady subsydiarności możliwej do realizacji głownie dzięki instytucji funduszu leśnego).